દરેક યુગમાં ઘણા લોકો સેંકડો વર્ષો પહેલા લખેલી મહાભારતની કથાઓને ઘણી રીતે વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. મહાભારતનું મહત્વ માત્ર એક મહાન કવિતા હોવાને કારણે નથી પરંતુ આ મહાભારતના પાઠ છે જે દરેક યુગમાં સાચા સાબિત થયા છે.

1. દરેક બલિદાન આપીને પોતાનું કર્તવ્ય નિભાવવા.

અર્જુન પોતાના પરિવાર સામે યુદ્ધમાં જવા અંગે અનિશ્ચિતતાની સ્થિતિમાં હતો પરંતુ કૃષ્ણએ ગીતાના ઉપદેશ દરમિયાન તેમને તેમની ફરજ ક્ષત્રિય ધર્મની યાદ અપાવી કૃષ્ણે અર્જુનને કહ્યું કે જો તમારે ધર્મ પ્રસન્ન કરવા માટે તમારા પ્રિયજનો સામે લડવું છે તો તમારે સંકોચ ન કરવો જોઈએ કૃષ્ણથી પ્રેરાઈને અર્જુને પોતાનો યોદ્ધા હોવાના ધર્મને અનુસૂચિત કરી બધી શંકાઓથી મુક્ત થયો.

2. દરેક પરિસ્થિતિમાં મિત્રતા નિભાવવા માટે.

કૃષ્ણ અને અર્જુનની મિત્રતા દરેક સમયગાળામાં એક ઉદાહરણ તરીકે રજૂ કરવામાં આવી છે તે કૃષ્ણનો નિસ્વાર્થ ટેકો અને પ્રેરણા હતી જેણે પાંડવોને યુદ્ધમાં મદદ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી જ્યારે જુગારમાં પરાજિત થતાં અને તેની સામે અપમાનિત થતાં તેના પતિને દબાણ કરવાની ફરજ પડી ત્યારે કૃષ્ણે એ દ્રૌપદીની આબરુ બચાવી કર્ણ અને દુર્યોધનની મિત્રતા પણ ઓછી પ્રેરણાદાયક નથી કુંતી પુત્ર કર્ણ તેના મિત્ર દુર્યોધન ખાતર પોતાના ભાઈઓ સાથે લડવામાં તૈયાર થઈ ગયો

3. અધૂરું જ્ઞાન જોખમી છે.

અર્જુન પુત્ર અભિમન્યુની વાર્તા આપણને શીખવે છે કે અધૂરું જ્ઞાન કેવી રીતે ખતરનાક સાબિત થાય છે અભિમન્યુ ચક્રવ્યુહમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરવો તે જાણતો હતો પરંતુ તે ચક્રવ્યુહમાંથી કેવી રીતે બહાર આવવું તે જાણતો ન હતો આ અધૂરા જ્ઞાનથી મોટી બહાદુરી બતાવ્યા પછી પણ તે વીરગતિ પામ્યો હતો

4.લોભમાં ક્યારેય કરવો નહીં.

જો ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર લોભના કર્યો હોત તો મમહાભારત ના યુધ્ધ ને રોકી શક્યો હોત જુગારમાં શકુનિએ યુધિષ્ઠિરના લોભને છૂટા કર્યા અને તેમની પાસેથી તેમની ધન અને સંપત્તિ છીનવી લીધી હતી અને તે પણ તેની પાસેથી પત્ની દ્રૌપદીને જીતી ગયા હતા.

5. બદલોની ભાવના ફક્ત વિનાશ લાવે છે.

મહાભારત યુદ્ધના મૂળમાં બદલાની ભાવના છે પાંડવોને બરબાદ કરવાનો વિચાર કૌરવોથી બધું છીનવાઈ ગયું બાળકો પણ આ યુદ્ધમાં માર્યા ગયા પરંતુ પાંડવો આ વિનાશથી બચી શક્યા નથી કેમકે યુદ્ધમાં દ્રૌપદીના પાંચ પુત્રો સાથે અર્જુન પુત્ર અભિમન્યુ પણ માર્યો ગયો.

આ મહાભારતનો પાઠ છે આજનો યુગ મહાભારત કાળથી ઘણો જુદો છે પરંતુ જીવનની દરેક ક્ષણમાં ઘણા પ્રકારનાં યુદ્ધો લડવું પડે છે કેટલીકવાર આપણે સખત નિર્ણયો લેતા હોય છે જો મહાભારતના આ પાઠ આપણે યાદ રાખીએ તો આ નિર્ણયો આપણા જીવન માટે સોના મોહર જેવા છે

Write A Comment